Konutta durgunluk sürebilir

İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikasının (İNTES) hazırladığı İnşaat Sektörü Raporu’nda, durgunluğun 2008 yılında da devam ettiği ve konut fazlası bulunduğu vurgulandı.

Rapora göre, 1993-2003 döneminde Türkiye ekonomisi yüzde 26,13 oranında büyüdü ancak inşaat, ana sektörler arasında küçülen tek sektör olarak yüzde 22,4 daralma gösterdi. Raporda daralmanın esas olarak, kamu inşaat sektörü yatırımlarındaki düşüşten kaynaklandığı belirtildi.

2003 yılı öncesinde konut inşaatlarının da düşük seviyede olduğuna işaret edilen raporda, “Bunun en önemli nedenlerinin başında, yüksek faiz ve döviz kurları nedeniyle bireysel tasarrufların konut yatırımları yerine kamu kağıtlarına yönelmiş olmasıdır. Konut sektörü 2004 yılından itibaren canlanmaya başlamış, 2005’in ilk yarısında inşaat ruhsatlarındaki artış oranı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 40 artmıştır” denildi.

Rapora göre, 2004 yılında başlayan büyüme sürecinde, faiz oranları ve enflasyondaki düşüşün yanı sıra uzun vadeli, düşük faizli konut kredileri ve yapım tekniği eleştiri konusu olan duble yol projeleri etkili oldu. Sektör, 2004’te yüzde 4,6, 2005’te yüzde 21,5, 2006’da yüzde 20 düzeyinde büyüme gösterdi.

2007’de ise seçimlerin doğurduğu belirsizlik ortamı durgunluk yarattı. Ekonomik büyümedeki yavaşlama inşaat sektörüne de yansıdı ve sektörel büyüme yüzde 5 düzeyinde kaldı. 2008 yılının ilk 6 ayında da inşaat sektöründe küçülme süreci devam etti. Raporda, inşaatın gelişmeleri 1 yıl geriden takip eden bir sektör olduğuna dikkat çekilerek, şu değerlendirmelere yer verildi:

“2007 yılında yaşanan gelişmeler sektörün büyüme sürecini frenlemiştir. Geçen yıl Türkiye neredeyse son yüzyılın en kurak yılını yaşamıştır. Dünya gıda fiyatları yüksek oranda artmıştır. Petrol fiyatları, 100 dolar/varil seviyelerinin üzerine çıkmıştır. Sıkı maliye politikalarının uygulanması da bütçeden yatırımlara ayrılan payın kısılmasına neden olmuştur. 2007 yılında yatırımların bütçe içindeki payı yüzde 6,3 olarak gerçekleşmiş iken, 2008 yılında yüzde 5,3 olacağı tahmin edilmektedir. Ancak aktarılması düşünülen ek ödenek ile bu oranın artacağı bilgisi verilmektedir.”

Konuttaki canlılığın da 2008 yılında azalışını sürdürdüğü ifade edilen raporda, “Şimdi Türkiye’de konut stoku fazlalığı bulunmaktadır. TÜİK tarafından açıklanan veriler bunun bir göstergesi durumundadır. 2008 yılının ilk 6 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 15,3 düşüşle 39 bin 851 ile olmuştur” denildi. Raporda, 2009 yılı için olumlu gelişmelerin sinyalleri bulunduğu belirtilerek, beklentilere ilişkin şunlar kaydedildi:

“İnşaat sektöründe konut yatırımları artış hızı azalsa da Toplu Konut İdaresi yatırımları, Kentsel Dönüşüm Projeleri, yapıların depreme dayanıklı üretilme ve güçlendirme çalışmaları ve bu projelerden kaynaklanan alt yapı yatırımları ön planda olmaya devam edecektir.”